کل شهر اصفهان یک طرف، میدان نقش جهان آن یک طرف دیگر.اگر چه این میدان از نظر تاریخی اهمیت دارد، اما محبوبیت آن فقط به این دلیل نیست میدانی که جهانی شده و می توان گفت هم نام عنوانش یک میدان جهانی است.
یکی از اثرهای باستانی که در سال 1313در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت میدان نقش جهان است. میدان نقش جهان که یکی از جاهای دیدنی اصفهان می باشد در مرکز شهر اصفهان واقع شده است نخستین اثر ملی بود که در سال 1358 به عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید. میدان نقش جهان که تاریخ دراز و پر فراز و نشیبی را پشت سر هم گذاشته است بارها مورد بی توجهی حاکمان زمان قرار گرفته بود و تقریبا بخش هایی از آن در طول سال ها تخریب شد اما به همت برخی از شاهان وقت بازسازی و مرمت شد تا میدان نقش جهان به شکل امروزی پابرجا و محکم باقی بماند و به یکی از قطب های مهم توریستی استان اصفهان تبدیل شود تا گردشگران بسیاری را از سراسر جهان و ایران به خود جذب کند.

میدان نقش جهان اصفهان
میدان نقش جهان در زمینی مستطیل شکل به طول 500 متر و به عرض 165متر واقع شده است و مساحتی حدود 85 هزار متر مربع را به خود اختصاص داده است. در چهار ضلع میدان نقش جهان بناهایی همچون عالی قاپو، مسجد شیخ لطف الله ، مسجد شاه ، سر در قیصریه و 200 حجره دو طبقه وجود دارد . این حجره ها که زمانی برای درآمد زایی مردم اصفهان استفاده می شد هم اکنون با حفظ کاربری خود برای فروش کالاها ی مردم خدماتی را ارائه می دهد. این میدان باستانی در زمان شاه عباس اول توسط معماران برجسته آن زمان در زیباترین شکل ممکن ساخته شد. در ساخت میدان نقش جهان نهایت هنر ایرانی را می توان مشاهده کرد که در کنار تزئینات با هماهنگی کامل درکنار هم قرار گرفته اند و مجموعه اثری را به وجود آورده اند که نظیر آن در هیچ کجای جهان پیدا نمی شود. شهرت میدان نقش جهان به اندازه ای است که علاوه بر بازدیدکنندگان ایرانی گردشگران خارجی زیادی را به خود جذب می کند و این میزان بازدید آن را زبانزد عام و خاص کرده است به طوری که توریست های سایر کشور ها میدان زیبای نقش جهان را در رتبه اول بناهای تاریخی ایران قرار داده اند و این اثر به یاد ماندنی را بار ها در سفرنامه های خود به دنیا معرفی کرده اند و به همین دلیل از پرطرفدارترین جاهای تاریخی اصفهان محسوب می شود.
نام گذاری میدان نقش جهان
در زمان حکومت صفوی باغ بزرگی به نام نقش جهان وجود داشت که دو میدان به نام های میدان عتیق(کهنه) و میدان شاه را در برگرفته بود. این باغ در دوران شاه عباس دوم به شدت گسترش پیدا کرد و ساخت و سازهای زیادی برای ایجاد بازار ها در آن صورت گرفت به همین دلیل تصمیم بر آن شد که میدان دیگری در پشت مسجد شیخ لطف الله و در نزدیکی میدان شاه ساخته شود . ساخت این میدان که هم زمان با تخریب عمارت قدیمی در باغ نقش جهان بود این فرصت را به وجود آورد که از مصالح عمارت قدیمی در میدان نو استفاده شود و میدان نو را به میدان نقش جهان شهره کند. اما گذر زمان ، فرسایش، جنگ و بی توجهی به این جاذبه منجرب به نابودی کامل میدان نو و میدان عتیق شد و فقط میدان شاه آن باقی ماند . میدان شاه که تنها میدان این اثر است بعد از میدان نو لقب نقش جهان را به خود اختصاص داد.

معمار و معماری میدان نقش جهان
برای ساخت میدان نقش جهان از طرح میدان عتیق اصفهان برگرفته شده است. میدان نقش جهان که با معماری اصیل ایرانی ساخته شده است فضاهای حکومتی، مذهبی و اجتماعی را به هم ربط داده است. ایده این طراحی توسط دو تن از معماران برجسته کشور یعنی استاد علی اکبر اصفهانی و استاد محمدرضا پایریزی شده بود این طرح اولیه که در نمونه خود بی نظیر بود در کمتر سازه هایی می توان شاهد همچین یگانگی در بخش های متفاوت یک جامعه بود. معماری میدان نقش جهان که از اتفاق های مهم تاریخ است از زمان ساخت تا کنون موجب حیرت هنردوستان به خصوص خاورشناسان دنیا شده است و شکوه هنر ایرانی را در میدان نقش جهان برای تمامی دنیا به نمایش در آورده است.
تاریخچه میدان نقش جهان اصفهان
پیش از ساخت میدان نقش جهان ، باغ بزرگی وجود داشت که در اطراف آن بناهای دولتی و کاخ های فرمانرایی تیموری ها و آق قویونلوها بوده است . قسمت مرکزی این باغ که (در کوشک) نام داشت در ضلع غربی میدان واقع شده است که بعد از مدتی جای خود را به کاخ عالی قاپو داد . در کوشک که قسمت مهم باغ محسوب می شد شاهد رخداد حوادث گوناگون بود این اتفاق ها که گاها شاد و غمگین بودند شامل برگزاری مراسمات شادی، جشن های نوروزی ، آیین ها، آتش بازی ها، محل اعدام محکومان و گاها برکناری افرادی از حکومت بوده است.
میدان نقش جهان که حکومت های بسیاری را به خود دید اوج شکوهش به زمان حکومت شاه عباس اول صفوی باز می گردد. شاه عباس که مردی خوش ذوق و علاقه مند به هنر بود این اثر زیبا را پایه گذاری کرد و در گسترش آن تلاش های فراوانی کرد اما بعد از حکومت صفوی با رویه کار آمدن سلسله قاجاری این جاذبه زیبا مورد بی مهری حاکمان آن زمان قرار گرفت و حتی بخش هایی از آن هم در حمله اشرف مغان تخریب شد که می توان به نقاره خانه، جوی آب و حتی قطع و خØ