header

یخچال نه پله

توضیحات

یخچال نه پله  که در گویش مردمان دیار آذربایجان  دوقوز پله نامیده می شود نام یکی از بناهای تاریخی برجای مانده ازعهد قاجار در استان آذربایجان غربی و شهر ارومیه است. این بنای تاریخی یخچالی برای ذخیره یخ و برف بوده که توسط حاکم وقت ارومیه در زمان حکومت قاجار برای مرتفع کردن نیاز آب شرب مردم در فصول گرم سال ساخته شده بوده است. یخچال دوقوز پله در نزدیکی رودخانه کوچکی به نام دره چای در نزدیکی شهر ساخته شده بوده و مردم اغلب برای برگزاری مراسم چهارشنبه سوری به نزدیکی این نهر و یخچالی که 40 متر با آن فاصله داشته است آمده و مراسماتی را برپا می کردند. با گسترش شهر هم اکنون این یخچال تاریخی در داخل شهر و محله ای با همان نام قرار گرفته است.

دوقوز یا دوغوز در زبان شیرین آذری به معنی هدیه یا پیشکش است و چون حاکم ارومیه این بنا را جهت رفاه حال مردم ساخته بود آن را پیشکشی از جانب حاکم تلقی می کردند اما با مرور زمان طرز تلفظ این کلمه دچار تغییر شده و با تشدید بر روی حرف قاف تلفظ می شد که در زبان آذری به معنای نه می باشد. با گذر زمان و با وجود پله های زیادی که در این بنا وجود داشته مردم پله را نیز به این ترکیب اضافه کرده و هم اکنون این بنا و محلی ای که در آن قرار گرفته است با نام نه پله یا همان دوقّوز پیله شناخته می شود. مصالح استفاده شده در ساخت این یخچال نسبتا بزرگ سنگ و آجر بوئه و تا قبل از افتتاح کارخانه یخ ماشینی همچنان مورد استفاده قرار می گرفته است.

بنای یخچال نه پله که بنایی عام المنفعه بوده است فاقد هرگونه تزئینات بیرونی و درونی بوده و تنها آجرچینی های منظم و یکپارچه آن چشم انداز بسیار زیبایی را به  وجود آورده است. یخچال دارای طول 40 متر و عرض 5.5 متر می باشد و ضخامت دیوارها نیز در حدود یک متر است. به دلیل بارندگی های زیاد مناطق آذربایجان به ندرت شاهد ساخت چنین یخچال هایی هستیم اما به دلیل کوهستانی بودن این منطقه یخچال به صورت طولی ساخته شده است.  بنا در طول زمان دچار کم و کاست نشده و هیچ الحاقی به بنای اولیه صورت نگرفته است.

 با عبور از در ورودی و گذر از پله ها وارد انبار یخ این بنای تاریخی می شویم. بنا پایین تر از سطح خیابان ساخته شده از کف بنا تا شروع قوس ها بنا از سنگ های تراش خورده یکدست و قوس ها و سقف را با آجر ساخته اند. این بنای تاریخی هم اکنون در مجاورت خیابان عسگر خان قرار گرفته است و سال هاست که محل برگزاری نمایشگاه های مختلف است که زیر نظر میراث فرهنگی برگزار می شود.

موقعیت نزدیکترین جاذبه های آذربایجان غربی روی نقشه